4 THẠC SĨ VÀ NHỮNG BÀI VĂN MẪU ĐẦY SẠN (KỲ 2)

Hoàng Tuấn Công

Trong phần I của bài viết chúng tôi đã chỉ ra những sai sót nghiêm trọng của Nhóm soạn giả khi biên soạn bài thuyết minh về con trâu và cây lúa. Có bạn đọc sẽ nghĩ rằng: sinh học không phải là địa hạt của các Thạc sĩ văn học, bởi vậy, nhóm soạn giả khó tránh khỏi sai sót, chúng ta nên thông cảm. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy. Khả năng cảm nhận, phân tích, hành văn của Nhóm soạn giả cũng có nhiều điều đáng nói. Ví dụ bài thơ "Nhớ rừng", đoạn con hổ hồi tưởng về những tháng ngày tự do:

"Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật
-Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu!"

Nhóm soạn giả đã phân tích như sau:

Đó là những ngày mưa dữ dội như "chuyển bốn phương ngàn" làm núi rừng thay da đổi thịt mà con hổ lặng ngắm sự đổi thay của muôn vật trong niềm hân hoan phấn khởi. Đó là những ngày đầy nguy nan khi sống trong rừng bị con người truy sát, con hổ run sợ nép vào nơi bí mật đợi chết với cảm giác mặt trời chói gắt trên cao, thiêu đốt gan ruột mình. Tất cả những cảnh tượng ấy, mỗi cảnh tượng mang một vẻ riêng, có lúc thật rực rỡ huy hoàng, có khi êm đềm lãng mạn, có khi mạnh mẽ, dữ dội và có lúc đầy kinh hãi lo lắng nhưng đã làm nên cái quá khứ tự do huy hoàng oanh liệt của con hổ, là thủa con hổ được tung hoành làm chủ núi rừng trong sự vùng vẫy vô cùng khoáng đạt thênh thang.” (Đề 58-Bài “Nhớ rừng” tr.81-tập II)

Đoạn văn với những ý diễn xuôi, câu từ sáo rỗng, dài dằng dặc rất khó chấp nhận (câu cuối dài tới 77 chữ). Đáng trách hơn, các soạn giả đã hiểu câu thơ: "Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt" thành "con hổ run sợ nép vào nơi bí mật đợi chết với cảm giác mặt trời chói gắt trên cao, thiêu đốt gan ruột mình" và "Đó là những ngày đầy nguy nan khi sống trong rừng bị con người truy sát", "đầy kinh hãi lo lắng"? 

Có thể khẳng định, các vị Thạc sĩ văn học đã giảng bậy, hiểu sai hoàn toàn ý thơ của tác giả "Nhớ rừng". Vì, câu thơ trên nằm trong đoạn hồi tưởng "Thuở tung hành hống hách những ngày xưa..." của chúa sơn lâm với sức mạnh vô song và quyền uy tuyệt đối: "Ta biết ta chúa tể của muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi...", mỗi bước chân "ngài" đều "dõng dạc đường hoàng" ("Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng")...đâu có chuyện con hổ bị "truy sát","đầy kinh hãi lo lắng"?


Là "chúa tể muôn loài", nên "những đêm vàng bên bờ suối", những "bình minh cây xanh nắng gội", "những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn", "những chiều lênh láng máu sau rừng"...tất cả thời gian, không gian tự do của "rừng xanh cao cả âm u" ấy đều thuộc về "ngài". Tuy nhiên, khi rừng đêm buông xuống mới là khoảng thời gian sức mạnh ghê gớm của chúa sơn lâm được nhân lên gấp bội: "Trong hang tối mắt thần khi đã quắc, Là khiến cho mọi vật đều im hơi." Bởi vậy, "Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt" nghĩa là "ta" (con hổ) đợi tới lúc "mảnh mặt trời gay gắt" ban ngày "chết" (tắt) đi, "Để ta chiếm riêng phần bí mật"; hoàn toàn không phải "con hổ run sợ nép vào nơi bí mật đợi chết". Cái tài tình của Thế Lữ ở chỗ ông không viết Ta đợi "tắt" mà là "đợi chết". Gọi màn đêm buông xuống là mảnh mặt trời "chết" mới đúng là "ngôn từ" của chúa sơn lâm chứ? Nếu thuở "tung hoành hống hách" giữa "chốn ngàn năm cao cả âm u" mà con hổ vẫn "đầy nguy nan", "bị con người truy sát", "run sợ nép vào nơi bí mật đợi chết", "đầy kinh hãi lo lắng" thì "Nhớ rừng" còn gì giá trị của khao khát tự do nữa? Lúc tự do mà như vậy khác gì với tù đày?

Thật tai hại nếu các em học sinh tin vào những phân tích, cảm nhận bài thơ "Nhớ rừng" của các Thạc sĩ văn học.

Ngoài sai sót về kiến thức, "Những bài tập làm văn mẫu" còn có kiểu hành văn dài lê thê, nôm na, lủng củng, tối nghĩa. Tình trạng này xuất hiện hầu như trong tất cả các bài làm với mức nhiều mức độ khác nhau. Chúng tôi xin đưa ra một số dẫn chứng:

-“Thân cây lúa khi cắt để thu hoạch, thường được người nông dân Việt Nam chia làm hai phần, phần gốc gọi là rạ, và phần ngọn gọi là rơm.” (Đề 18-Thuyết minh về cây lúa-tr.65)

Cách diễn đạt dài dòng, thiếu chính xác. Vì "khi cắt để thu hoạch" phần gốc có thể gọi là rạ, nhưng phần ngọn vẫn được gọi là bông chứ? Nó chỉ được gọi là "rơm" sau khi đã vò, tuốt đi phần hạt. Viết như "bài làm văn mẫu" hóa ra "khi cắt để thu hoạch" người trồng lúa chỉ thu được hai thứ, đó là "rạ" và "rơm" hay sao?

- “Hạt thóc có hình thoi, vỏ bên ngoài gọi là trấu, bên trong chứa tinh bột. Hạt thóc khi sát vỏ trấu đi, chỉ còn phần tinh bột bên trong gọi là hạt gạo, đây là loại lương thực chính của cư dân trồng lúa nước khắp thế giới. Hạt lúa cũng có nhiều loại. Loại hạt chắc để xát ra gạo cho người ăn dĩ nhiên gọi là thóc, nhưngphần hạt không căng sữa, chỉ dùng để nghiền làm thức ăn cho gia súc gọi là hạt lửng.(3) Còn những hạt không có chứa tinh bột bỏ đi hoàn toàn cũng được gọi là trấu.

Một đoạn văn lộn xộn, ý tứ thiếu mạch lạc, sử dụng "nhưng", "cũng" rất tùy tiện, vô lý. Theo chúng tôi, những chữ gạch chân nên bỏ.

- “Do đó những chậu quất thế thường có giá đắt hơn các chậu quất dáng thông có tầm cao tương đương khoảng 3-4 lần.

Đọc thêm »
Share on Google Plus

About Unknown

Bài viết này được chia sẻ bởi Unknown.
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 nhận xét:

Đăng nhận xét